index

Hoe diep dringt skincare door in je huid? Zo werkt huidverzorging echt

Hoe diep dringt skincare door in je huid? Zo werkt huidverzorging echt

Hoe diep dringt skincare eigenlijk door in je huid? Minder diep dan je misschien denkt

“Dringt diep door in de huid.”

Je ziet het regelmatig bij serums, crèmes en andere huidverzorgingsproducten. Het klinkt indrukwekkend. Want hoe dieper een ingrediënt komt, hoe beter het product werkt… toch?

Niet automatisch.

Je huid is juist gebouwd om stoffen van buitenaf tegen te houden. Dat is geen probleem dat skincare moet overwinnen. Het is een van de belangrijkste functies van je huid.

Toch kunnen bepaalde ingrediënten de buitenste huidlaag passeren. Andere blijven voornamelijk aan of vlak onder het huidoppervlak. En dat hoeft helemaal niet te betekenen dat ze minder goed werken.

Om te begrijpen waarom, moeten we eerst naar de huid zelf kijken.

Je huid is geen spons

De huid bestaat uit verschillende lagen. Van buiten naar binnen zijn dat grofweg:

de epidermis of opperhuid

de dermis of lederhuid

het onderhuidse weefsel

Aan de buitenkant van de epidermis ligt de stratum corneum, in het Nederlands de hoornlaag.

Deze relatief dunne buitenste laag is ontzettend belangrijk. Hij vormt een groot deel van de barrière tussen je lichaam en de buitenwereld. Hij helpt voorkomen dat je te veel water verliest en beperkt tegelijkertijd het binnendringen van allerlei stoffen van buitenaf. 

Je kunt hem simpel voorstellen als een muur.

De huidcellen zijn de stenen en de lipiden tussen die cellen vormen een soort cement. Die lipiden bestaan onder andere uit ceramiden, cholesterol en vrije vetzuren

Een goede huidbarrière laat dus niet zomaar alles door. En gelukkig maar.

Wat gebeurt er wanneer je een serum op je gezicht smeert?

Een serum verdwijnt niet simpelweg laag voor laag richting de onderkant van je huid.

Een gedeelte kan op het huidoppervlak blijven.

Een gedeelte kan zich in de hoornlaag bevinden.

En afhankelijk van het ingrediënt en de formulering kan een gedeelte verder in de epidermis terechtkomen.

Bij bepaalde stoffen en speciaal ontwikkelde geneesmiddelen kan penetratie nog verder plaatsvinden. Topische geneesmiddelen worden zelfs specifiek geformuleerd om een werkzaam bestanddeel op de juiste plaats in of via de huid af te leveren. 

Daarom is de uitspraak:

Skincare blijft alleen maar boven op je huid liggen”

net zo onjuist als:

Goede skincare dringt tot diep in je huid door.”

De werkelijkheid zit ertussenin.

Waarvan hangt huidpenetratie af?

Er bestaat niet één antwoord dat voor ieder skincare-ingrediënt geldt.

Of en hoe goed een stof de huid binnendringt, hangt onder andere af van:

De grootte van het molecuul

Kleinere moleculen hebben in het algemeen meer kans om de huidbarrière te passeren dan zeer grote moleculen.

In de dermatologische literatuur wordt vaak gesproken over de zogenoemde 500 Dalton-regel: moleculen boven ongeveer 500 Dalton passeren een intacte hoornlaag doorgaans moeilijk. Het is een handige vuistregel, geen magische harde grens die voor iedere formulering en situatie exact hetzelfde werkt. 

Hoe water- of vetoplosbaar een ingrediënt is

De hoornlaag bevat veel lipiden. De chemische eigenschappen van een molecuul bepalen daarom mede hoe gemakkelijk het zich door deze barrière kan bewegen.

De formulering

Een ingrediëntenlijst vertelt je niet het hele verhaal.

Het oplosmiddel, de pH, emulsie, concentratie en andere ingrediënten in een formule kunnen beïnvloeden hoeveel van een werkzaam bestanddeel beschikbaar komt en hoeveel daarvan de huid kan binnendringen.

Daarom kun je twee serums met hetzelfde actieve ingrediënt niet automatisch als gelijkwaardig beschouwen. 

De conditie van je huidbarrière

Een gezonde, intacte huid vormt een sterkere barrière dan beschadigde of ontstoken huid.

Wanneer de huidbarrière verstoord is, kunnen sommige stoffen gemakkelijker binnendringen. Dat is ook een van de redenen waarom producten die normaal prima gaan ineens kunnen prikken of irriteren wanneer je huid beschadigd is. 

De plek op je lichaam

Niet iedere huid is even dik.

De dunne huid rond bijvoorbeeld de oogleden neemt stoffen gemakkelijker op dan de veel dikkere huid van handpalmen en voetzolen. Dit is goed bekend binnen de dermatologie, onder andere bij het gebruik van topische geneesmiddelen. 

Occlusie

Wanneer een product wordt afgedekt of zeer occlusief wordt aangebracht, kan de hydratatie van de hoornlaag toenemen. Daardoor kan ook de opname van sommige stoffen toenemen. 

Dat is een van de redenen waarom “meer afsluiten” niet automatisch beter is wanneer je sterke actieve ingrediënten gebruikt.

Moet skincare de dermis bereiken om te kunnen werken?

Nee.

Dit is misschien wel het belangrijkste punt van deze hele blog.

Een huidverzorgingsproduct hoeft niet tot diep in de dermis door te dringen om nuttig te zijn.

Denk alleen al aan een moisturizer.

Humectanten zoals glycerine helpen water aantrekken en vasthouden in de hoornlaag. Occlusieve bestanddelen helpen het waterverlies vanaf het huidoppervlak verminderen. Daarvoor hoeft het product niet diep richting de dermis te reizen. 

Ook ingrediënten die de lipiden van de huidbarrière ondersteunen zijn juist interessant rondom de buitenste huidlagen.

Oppervlakkig werken betekent dus niet: niet werken.

Sterker nog: voor sommige producten is de buitenste huidlaag precies de plek waar we effect willen.

En hoe zit het dan met hyaluronzuur?

Hyaluronzuur is een mooi voorbeeld van waarom “dieper = beter” te simpel is.

Hyaluronzuur bestaat in verschillende molecuulgroottes. Ze gedragen zich daarom niet allemaal hetzelfde.

Maar je hoeft niet te verwachten dat ieder hyaluronzuurserum simpelweg door alle huidlagen heen zakt.

Een belangrijk cosmetisch effect van hyaluronzuur is het helpen aantrekken en vasthouden van vocht aan en in de bovenste huidlagen.

Dat is geen tekortkoming. Dat is juist een functie van het product.

En retinol dan?

Retinoïden laten mooi zien dat een werkzaam ingrediënt niet uitsluitend op het huidoppervlak hoeft te blijven.

Retinol wordt in de huid via tussenstappen omgezet naar retinoïnezuur, de biologisch actieve vorm die zich aan retinoïdereceptoren kan binden.

Daarom kan retinol effecten hebben op processen zoals epidermale celvernieuwing en tekenen van huidveroudering.

Maar ook hier bepaalt niet alleen het woord retinol op de verpakking hoe goed een product uiteindelijk werkt.

De concentratie, stabiliteit, verpakking en complete formulering zijn belangrijk.

Dat geldt eigenlijk voor vrijwel iedere actieve skincareformule.

Dus een hoog percentage betekent niet automatisch een beter serum Precies.

We raken in skincare erg gefocust op percentages:

10% niacinamide.

15% vitamine C.

1% retinol.

Maar een hoog percentage vertelt je alleen hoeveel van een ingrediënt in een product is verwerkt.

Het vertelt je niet automatisch:

hoe stabiel het ingrediënt blijft,

hoeveel biologisch beschikbaar is,

hoeveel uiteindelijk op de juiste plek terechtkomt,

hoe goed de volledige formule is,

of hoeveel jouw huid ervan nodig heeft.

Meer is dus niet automatisch beter.

Soms betekent meer vooral: meer kans op irritatie.

Waarom kan een crème dan toch zoveel verschil maken?

Omdat huidverzorging niet spectaculair diep hoeft te gaan om zichtbaar iets te veranderen.

Stel dat je een droge, beschadigde huidbarrière hebt.

Je gebruikt vervolgens een goede moisturizer die onder andere waterbindende en barrièreondersteunende ingrediënten bevat.

Je hoornlaag houdt meer vocht vast.

De huid voelt soepeler.

Droogtelijntjes vallen minder op.

Schilfering neemt af.

Het huidoppervlak reflecteert licht gelijkmatiger.

Je gezicht kan er daardoor daadwerkelijk gladder en gezonder uitzien.

Daarvoor hoefde die crème niet eerst helemaal in je dermis terecht te komen.

Pas daarom op met de marketingterm ‘dringt diep door’

Dat betekent niet dat ieder merk dat deze woorden gebruikt iets verkeerd doet.

Maar als consument moet je jezelf wel afvragen:

Hoe diep?

Welk ingrediënt?

Is die diepte überhaupt nodig voor het bedoelde effect?

En is het daadwerkelijk onderzocht in het uiteindelijke product?

“Diepe penetratie” klinkt indrukwekkender dan “werkt voornamelijk in de bovenste huidlagen”.

Maar die tweede omschrijving kan voor een moisturizer precies zijn wat je wilt.

Kan skincare dan helemaal tot in je bloed komen?

Bij bepaalde stoffen kan opname door de huid uiteindelijk tot systemische blootstelling leiden. Dat principe wordt bijvoorbeeld doelbewust gebruikt bij transdermale geneesmiddelen. 

Maar daaruit mag je niet concluderen dat ieder cosmeticaproduct dat je op je gezicht smeert zomaar in relevante hoeveelheden in je bloed terechtkomt.

Dat hangt volledig af van de specifieke stof, dosis, formulering, het oppervlak waarop deze wordt aangebracht, de conditie van de huid en de duur van blootstelling.

Daarom moet je claims hierover altijd per ingrediënt en product beoordelen.

Een beschadigde huid neemt niet automatisch skincare ‘beter’ op

Dit is ook belangrijk.

Soms hoor je dat actieve ingrediënten beter zouden werken wanneer de huidbarrière “open” staat.

Dat is geen verstandige skincarestrategie.

Een beschadigde barrière kan de doorlaatbaarheid voor bepaalde stoffen inderdaad verhogen. 

Maar tegelijkertijd neemt de kans op irritatie toe.

Je huidbarrière bewust beschadigen zodat skincare zogenaamd dieper kan binnendringen is daarom niet hetzelfde als een product effectief formuleren.

Een gezonde huidbarrière is iets wat we juist willen behouden.

Skincare hoeft dus helemaal niet zo diep te komen als je misschien dacht

De belangrijkste les is eigenlijk verrassend eenvoudig:

De huid is geen spons.

Ze is een selectieve, complexe barrière.

Sommige ingrediënten blijven voornamelijk aan of in de bovenste huidlagen.

Andere kunnen verder penetreren.

Hoe ver dat gebeurt, hangt af van het molecuul, de formulering en je huid.

Maar het belangrijkste:

dieper betekent niet automatisch beter.

Een moisturizer hoeft niet in je dermis te belanden om je huidbarrière te ondersteunen.

Een humectant hoeft niet diep door je huid te reizen om de hoornlaag beter gehydrateerd te laten voelen.

En een product waarop groot staat dat het “diep doordringt” is daardoor niet automatisch effectiever dan een product dat precies werkt waar het nodig is.

Misschien moeten we skincare daarom minder beoordelen op hoe diep een merk zegt dat het komt.

En meer op de vraag:

komt het ingrediënt op de plek waar het zijn werk moet doen in een formule die daadwerkelijk werkt?

Dat is uiteindelijk veel belangrijker.

Welke producten passen bij een sterke huidbarrière?

Een serum hoeft dus niet naar de kelder van je huid te reizen om iets nuttigs te doen. Juist in de bovenste huidlagen kunnen hydraterende en barrière-ondersteunende ingrediënten veel betekenen.

De Anua 7 Rice Ceramide Hydrating Barrier Serum 50ml combineert hydraterende ingrediënten met ceramiden. Ceramiden zijn vetachtige stoffen die van nature in de huidbarrière voorkomen en helpen vochtverlies te beperken. Een fijne keuze voor een droge, vochtarme of kwetsbare huidbarrière.

De PURITO Mighty Bamboo Panthenol Serum 30ml richt zich op hydratatie en comfort. Panthenol helpt de huid vocht vast te houden en ondersteunt de verzorging van een droge of geïrriteerd aanvoelende huid. Daarvoor hoeft het ingrediënt niet tot in de diepste huidlagen door te dringen.

Als laatste kan de Dr. Althea 147 Barrier Cream Renewal 50ml helpen om vocht beter in de huid te houden. Een crème werkt juist aan het huidoppervlak, waar hij een verzorgend laagje vormt en de huidbarrière ondersteunt. Dat is geen zwakte van het product, maar precies waarvoor een barrièrecrème bedoeld is.

Shop de Anua 7 Rice Ceramide Hydrating Barrier Serum 50ml

Shop de PURITO Mighty Bamboo Panthenol Serum 30ml

Shop de Dr. Althea 147 Barrier Cream Renewal 50ml